حسين مير حيدر

369

معارف گياهى ( فارسى )

بوييدن گل تازهء بنفشه خواب‌آور است . اگر هر روز 15 - 8 گرم از گل خشك آن به طور گرد مخلوط با آب سرد تا چند روز خورده شود براى رفع اسهال صفراوى نافع است و اگر 15 گرم ساييده گل آن با 25 گرم شيرخشت و 25 گرم شكر سرخ خورده شود ، مسهل سريع العملى است . ريختن چند قطره از دم‌كردهء بنفشه در بينى براى باز كردن تنفس و رفع خشونت سينه و زكام خيلى نافع است . اگر دم‌كردهء آن را با گل بابونه روى سر بريزند رفع سردرد مىكند . اسراف در خوردن آن موجب ضعف و باعث سنگينى معده و آشفتگى حال مىشود و در اين قبيل موارد بايد انيسون خورد . مقدار خوراك از جرم گل خشك يا برگ بنفشه حد اكثر تا 25 گرم و در دم‌كرده‌ها تا 50 گرم است . گل بنفشه را در موقع تهيه نبايد زياد جوش داد زيرا اثر آن كاسته مىشود و دم‌كردهء آن هميشه بهتر است . معمولا با شكر سرخ خورده مىشود و اگر با آلو و عناب و تمر هندى و شاتره و هليله خورده شود مسهل قويى مىباشد . خوردن آب برگ بنفشه كه با ثلث آن شكر مخلوط شود براى عارضه خروج مقعد اطفال مفيد است . ريشه بنفشه قىآور است . روش تهيه شربت بنفشه : گل بنفشه تازه 100 گرم ، آب مقطر به اندازهء كافى و قند 380 گرم . گلها را از بن سبز آن جدا كرده و مدت 12 ساعت در 200 گرم آب جوش دم كنند و از پارچه تميزى با فشار ردّ كنند و صاف كنند و صاف شده را بگذارند ته‌نشين شود و صاف روى آن را بردارند ، و با شكر سرخ مخلوط كرده در حمام ماريه قند را در آن حل كنند . اين شربت خلطآور و كمى مليّن است و مقدار خوراك از آن 40 - 20 گرم مىباشد . تيزان بنفشه : گل بنفشه خشك پاك كرده 8 گرم ، آب 100 گرم . اين دو را مخلوط كنند و بگذارند خوب خيس بخورد و صاف كنند و يا دم‌كرده و صاف كنند و فنجان فنجان در روز بياشامند خلطآور و مليّن است . براى تهيهء مسهل اطفال 16 گرم گل بنفشه را در 500 گرم آب دم مىكنند ، مسهل خوبى است . شربت تركيبى خوشمزهء بنفشه كه كودكان با ميل مىخورند و مسهل سودا و بلغم است : زنجبيل 11 گرم ، مصطكى 11 گرم ، قرنفل 11 گرم ، قاقله 11 گرم ، گل سرخ 11 گرم ، بسفايج 19 گرم ، سنا مكّى 19 گرم ، سقمونيا 19 گرم ، تربد سفيد كه تراشيده باشد و با روغن بادام چرب شده باشد 8 گرم ، گل بنفشه 8 گرم ، شربت بنفشه